Η ΕΛΕΝΗ

Ζηλόφθονο κι εκδικητικό το αντρικό  το  γένος,

την έσμπρωξε μες στην αχλή της φήμης και του μύθου ,

ευάλωτη κι ανήμπορη να παγιδευτεί

στο κενό της αυταρέσκειας και της ματαιοδοξίας.

Υστερόβουλα, την προστάτεψε  στ’ ανάκτορο κυρά,

που  μάθαινε την αρετή στην υπακοή,

στη σιωπή το σέβας και το πρέπον

και γυναίκα την υπερασπίστηκε,

στα στήθια της, τ’ αυθαίρετα όνειρά του να χαϊδέψει

και  στο κορμί της να λειάνει

τις  μύχιες πεθυμιές  της κτημοσύνης.

Μα εκείνη αρχέγονη μήτρα  αξιών ,

αυτόχθονη  και πρέσβειρα των καιρών ,

στάθηκε έξω από το δεσποτισμό,

αμφισβήτησε τη βία της τάξης και του μοιραίου

και αυτομόλησε στη θελκτική τυραννία του αυτοσεβασμού,

λυτρώνοντας το πνεύμα της σε αλήθεια και ελευθερία.

Μαντήλι  κόκκινο ανέμισε η Ελένη την ψυχή της,

σαν αίρεση και σαν φυγή, σαν προτροπή και  βιάση,

δίχως προσχήματα, χωρίς συνωμοσίες,

λεύτερη, αυτόνομη, δική της και δική τους,

λεμονανθοί οι θάλασσες κι υμέναιοι οι ανέμοι ,

ένα λιμάνι όλη η γη, μια πόλη η οικουμένη

και οι καιροσκόποι πίσω της ,

σκληρές  γενιές των κάστρων,

σφυρηλατούσαν  προδοσίες και αφορμές,

και  αποφάσιζαν την παρακμή του κόσμου.

 Το πέμπτο από τα "έξι ασταθή βήματα μέχρι τη βεβαιότητα" του Γιώργου Αλεξανδρή.

ΗΤΑΝ ΕΝΑΣ ΑΠ’ ΑΥΤΟΥΣ

Ανακάθισε ράθυμα,

ακούμπησε το κεφάλι στην παλάμη του

όπως  το ’χε συνήθειο

σαν ήθελε να καταγγείλει κάτι

και παρακολουθώντας στη μακριά κοίτη του δρόμου

τη θλιβερή παρέλαση του συνωστισμένου πλήθους,

που στην απειλή των δίσεκτων καιρών

βγήκε να δηλώσει τον αθώο του πανικό,

μοιρολάτρησε στοχαστικά

αποφεύγοντας την οργή και την καταδίκη.

Κουβαλούσε ο καθένας την απόγνωσή του

στην αποκαθήλωση της ευμάρειας

και τη διάτρηση της ευφορίας.

Ανακάλυπταν εχθρούς ,προφήτευαν κινδύνους,

μηρύκαζαν απορίες και βρισιές

για πρόσωπα και καταστάσεις,

έφτυναν σε επιλογές και αποφάσεις

κι αποποιούμενοι των ευθυνών και των αιτίων,

μινύριζαν σε μετανιωμούς με παρακλήσεις

προσμένοντας στο λόγο του επόμενου μεσσία,

οι προσδοκίες τους να αληθέψουν

και το εθνικό τους ανάστημα να υψώσουν.

Έφερναν εκδίκηση οι καιροί

και χάνονταν της ζωής τα μέτρα,

έτσι φτηνή που την φαλκίδεψαν

ανάμεσα στο δράμα και την ειρωνεία.

Πόση τάχα αυτοταπείνωση ν’ αποτελεί

η υπεκφυγή και η  υποκρισία;

Ανέτρεξε απρόθυμα

στις ήσυχες μέρες της μακάριας ευδαιμονίας

γιατί και η δική του δικαιοσύνη

ήταν συμφωνία και ανοχή.

Μικρομάγαζο στο πίσω στενό 

της ζωής το καθημερινό αλισβερίσι,

με φωνές υποταχτικές και πρόδηλες σιωπές.

Ακολούθησε κι αυτός τη μεγάλη κοίτη

με μόνη αντίσταση την αυτοκριτική

και την παραδοχή της προσωπικής του ήττας.

Ήταν ένας  απ΄ αυτούς.

Το τέταρτο από τα "έξι ασταθή βήματα μέχρι τη βεβαιότητα" του Γιώργου Αλεξανδρή.

ΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ

Αλήθειες ο λόγος της οργής

και η απόγνωση σπουδή,

κρυφή σπονδή στο αύριο

και τελετή  στη βία,

τώρα που μάθαμε για τα χαμένα χρόνια,

τα  όνειρα τ’ αστέγαστα

τις ξοφλημένες ρήτρες,

τώρα που οι καιροί δεν έχουν γύρισμα

ούτε και φυγαδεύσεις,

παρά ώριμες παραδοχές

και πεισματικές βιασύνες.

Άμορφη σύναξη σκιών

και αδόκητες εκπλήξεις,

μικρές αυθαιρεσίες πανικού

και συνωμοσίες θάρρους,

έτσι καθώς παιδεύουμε τις ευθύνες μας

σε φρόνιμη αποποίηση

και φιλόδοξη μεταλλαγή,

έτσι καθώς μικραίνουμε τη συνενοχή μας

σε μοιραία συμμετοχή

με μικρές αρνήσεις κι απειλές

και φευγαλέες παρουσίες.

Ασύνταχτη γενιά των ορισμών,

της πλάνης και των ορίων,

ξόρκια τα συνθήματα

και οι προφητείες μνήμες,

γιατί είναι αλλοτρίωση η εμμονή στα ίδια,

εμφύλια σύγχυση το σωστό

και βεβαιότητα το πάθος ,

γιατί είναι απαξίωση αρχών και οραμάτων

η αναγνώριση αυθεντιών,

και η επίκληση συμβόλων

εποχή χωρίς δική της γλώσσα.

Το τρίτο από τα "έξι ασταθή βήματα μέχρι τη βεβαιότητα" του Γιώργου Αλεξανδρή.

ΕΝ ΕΠΙΓΝΩΣΕΙ

Στις απρόσωπες  και χειραγωγημένες κοινωνίες,

συντεταγμένες στην αυταπάτη και τον εφησυχασμό,

όταν η αθωότητά τους γίνεται πανικός 

και η προνοητικότητα  δοξασία και ευχή,

περισσεύει η αλαζονεία της ειδημοσύνης

και η υποκρισία του αλτρουισμού της ευθύνης.

 

Στα χαλκεία τους, μέντορες και ταγοί,

σφυρηλατούν με τέχνη και πειθώ

την ιστορία ως νοσταλγική πρόνοια και διδαχή

και σε διάσταση εσχατολογικής προφητείας,

αυθεντικά δικάζουν και σωτήρια υποδεικνύουν

την αυτοκριτική, για το θέσπισμα της εποχής

όπου η συναυτουργία και η συνενοχή 

είναι δικαίωμα, πρακτική, ήθος και αξία.

 

Όμως ,ο ιστός των εσπέριων καιρών έχει  διαρραγεί,

η  αγύρτισσα  καθημερινότητα, χωρίς πνεύμα και ψυχή,

αποκαθηλώνεται απ’ το ναρκισσισμό της

και παραδίδεται ασυνάρτητη κι ανυπεράσπιστη

στην άβυσσο μιας ανυπόφορης αλήθειας,

ευτύχημα της απειλής και φόβος της προσδοκίας.

 

Μουσειακοί κι αλλότριοι, πολίτες σε ομηρία,

που ύψωναν ανάστημα μέχρι τις επικλήσεις,

για ν’ αριθμούν τις μέρες τους διάδοχες και ίδιες

χωρίς τη βάσανο του νου ,της χίμαιρας το άλγος,

εχέφρονες τώρα  στοχαστές, τελούν εν επιγνώσει

πως η ζωή  δεν είναι συμβιβασμός κι ευπείθεια,

παρά ομόθυμη ανατροπή ως και την ουτοπία,

πολιτισμού συνείδηση. προοπτική και δημιουργία.

 

Το δεύτερο από τα "έξι ασταθή βήματα μέχρι τη βεβαιότητα" του Γιώργου Αλεξανδρή.

«Το ζήτημα της γλώσσας στη Λατρεία»

Ημερίδα με θέμα:
«Το ζήτημα της γλώσσας στη Λατρεία»

Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ένα έντονος προβληματισμός στο χώρο της Εκκλησίας σχετικά με το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία. Προβάλλεται πολλές φορές η διαπίστωση ότι κυρίως οι νεότερες γενιές (αλλά όχι μόνον αυτές), αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα κατανόησης της εκκλησιαστικής λειτουργικής γλώσσας και κατά συνέπεια ουσιαστικής συμμετοχής στα λειτουργικά δρώμενα, με αποτέλεσμα την περαιτέρω αποξένωση και απομάκρυνση από τη ζωή της Εκκλησίας. Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση, διακεκριμένοι ιεράρχες αλλά και λόγιοι ιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος πρότειναν (και εφάρμοσαν σε κάποιο βαθμό) την απλοποίηση ή και μεταγλώττιση των λειτουργικών αναγνωσμάτων, των ευχών και κάποιων εκκλησιαστικών ακολουθιών όπως η βάπτιση και ο γάμος, επικαλούμενοι προς τούτο όχι μόνο επείγουσες ποιμαντικές ανάγκες, αλλά και τη διαχρονική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας η οποία δεν γνωρίζει και δεν αποδέχεται κανένα δόγμα και καμία παράδοση ιερών γλωσσών και γι’ αυτό πάντοτε μετέφραζε τα βιβλικά και λειτουργικά κείμενα, όποτε αυτό χρειάστηκε να γίνει. Από την αντίθετη πλευρά προβάλλεται το επιχείρημα ότι προτεραιότητα για την ορθόδοξη λατρεία δεν αποτελεί η κατανόηση αλλά η μετοχή στο μυστήριο, αποδίδοντας τάσεις νεοβαρλαμιτισμού στους υπέρμαχους των μεταφράσεων και επισημαίνοντας ταυτοχρόνως τους κινδύνους που διατρέχει η γλωσσική και εθνική μας παράδοση και συνέχεια από την επιχειρούμενη εγκατάλειψη της πατρώας λειτουργικής γλώσσας. Ως μέσο θεραπείας του προβλήματος προτείνεται από αυτήν την τάση η χρήση λειτουργικών εγκολπίων και τα μαθήματα αρχαίων ελληνικών στις ενορίες.

Τα παραπάνω θέματα και τα παρεπόμενα ζητήματα της κατήχησης και της ποιμαντικής θα αναλυθούν και θα συζητηθούν διεξοδικά σε ημερίδα που διοργανώνουν η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και ο Σύνδεσμος Νέων της Ι. Μητροπόλεως Δημτριάδος με θέμα: Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία, το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Θεσσαλία» (Μελισσάτικα, Βόλος), από τις 10.00 πμ έως τις 2.00 μμ. Στην ημερίδα αυτή που θέλει να είναι πραγματικά πολυφωνική και πλουραλιστική και που σκοπεύει να θέσει επί τάπητος το φλέγον αυτό πρόβλημα, θα λάβουν μέρος εκπρόσωποι και των δύο αυτών τάσεων σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Α΄ Συνεδρία

Προεδρεύων: π. Χρίστος Χαχαμίδης Δρ Θ.

Γεν. Γραμματέας Δ. Σ. Συνδέσμου Νέων Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος

10.00-10.30: Έναρξη-Χαιρετισμοί

10.30-10.50: Σταύρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντής του περιοδικού «Νέα Εστία», Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος «Άρτος Ζωής»

«Είναι απαραίτητο να κατανοούμε τη γλώσσα της λατρείας;»

10.50-11.10: Φώτης Σχοινάς, Δρ Φιλοσοφίας, πρ. Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων,

«Λειτουργική γλώσσα: αξία και παράδοση»

11.10-12.00: Συζήτηση

12.00-12.30: Διάλειμμα-καφές




Β΄ Συνεδρία

Προεδρεύων: Παντελής Καλαϊτζίδης Δρ Θ.

Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

12.30-12.50: Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός Επιστήμων,

«Δεν χρειαζόμαστε μετάφραση αλλά κατήχηση»

12.50-13.10: Σεβ. Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλος,

«Το ζήτημα της γλώσσας στη λατρεία και η ποιμαντική του διάσταση»

13.10-14.00: Συζήτηση

Κλείσιμο της ημερίδας από τον Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό, αλλά λόγω περιορισμένων θέσεων απαιτείται προεγγραφή στη Γραμματεία της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών (τηλ. 24210-93553, 93573, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: info@acadimia.gr)

ΑΛΛΟΙ ΚΑΙΡΟΙ

Κάποτε, στα χρόνια της οργής και της αμφισβήτησης,
τότε που δεν υπήρχε μια καινούρια μέρα
και δεν ακολουθούσε μια διαφορετική γενιά,
με αυθορμητισμό και αυτοπεποίθηση,
άδολοι ομφαλοσκόποι κι εκκεντρικοί οραματιστές,
θέλαμε ν’ αλλάξουμε τον κόσμο, ομήγυρη η γη,
να βγούμε μπροστά απ’ την ιστορία, άλλοι καιροί,
και να φέρουμε τη ζωή, ασίγαστο πάθος και ορμή,
έτσι όπως την άθροιζαν ανατροπείς και μύστες,
σχεδίασμα ονείρων και προσδοκίας προβολή.
Τώρα, στα χρόνια της συνείδησης και του χρέους,
που οι μέρες έχουν μαρτυρίες και αναφορές,
που γίνεται ευθύνη ο λόγος και η ανάγκη ομολογία,
με περίσκεψη και προβληματισμό, άλλοι καιροί,
ανεπιβεβαίωτοι ιδεολόγοι και αμφίθυμοι ουτοπιστές,
ανακαλούμε αλήθειες, βεβαιότητες και εμμονές,
σκύβουμε σε περιθώρια, κενά και διαψεύσεις,
αναγνωρίζουμε συμβιβασμούς και επαναλήψεις,
κι αφήνουμε ύποπτη σκέψη να μας προκαλεί,
αντί του κόσμου ν’ αλλάξουμε εμείς.
Αύριο , σε χρόνια ανερμάτιστα και υποθηκευμένα,
κλειστές θητείες αυταρχισμού κι αυθαιρεσίας,
που οι συναινέσεις και οι προσωπικές θυσίες
θα είναι μεθοδευμένη αντίληψη και συμπεριφορά,
θα επιμένουμε υπάκουοι κι αθώοι, άλλοι καιροί,
να χωράμε στη σύγχυση και την υποταγή
χωρίς αυτοαναίρεση και δίχως ενοχή.

Του Γιώργου Αλεξανδρή
---------------------
Το ποίημα, επίκαιρο όσο ποτέ, είναι το πρώτο που αναρτάται στο ιστολόγιο από τα "Έξι ασταθή βήματα μέχρι τη βεβαιότητα".
Τόσο αυτό, όσο και τα υπόλοιπα που θα αναρτηθούν, δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Έρευνα Τρικάλων, τους τελευταίους έξι μήνες.
Κάθε ημέρα θα αναρτάται και ένα βήμα...

Τι θρησκευτικό μάθημα θέλουμε;

“Τι θρησκευτικό μάθημα θέλουμε;”

* Επιστημονική εκδήλωση – συζήτηση στη Λάρισα με κεντρικό ομιλητή τον Πρόεδρο του Τμήματος Θεολογίας  του ΑΠΘ, καθηγητή κ. Χρυσόστομο Σταμούλη

Η εποχή μας, μία εποχή εξελίξεων και αναζητήσεων, καθιστά περισσότερο αναγκαίο από ποτέ το θρησκευτικό εγγραμματισμό. Το ερώτημα βέβαια είναι ποια θα είναι τα χαρακτηριστικά του και με ποιους τρόπους θα γίνει προσιτός στους νέους ανθρώπους και αυριανούς πολίτες.

M’ αφορμή αυτόν τον προβληματισμό, o oποίος αποτελεί και επίκαιρο θέμα συζήτησης στο εκπαιδευτικό και κοινωνικό χώρο, το 14ο Γυμνάσιο Λάρισας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Βραδιές Θεολογίας», διοργανώνει για τους θεολόγους της θεσσαλικής περιφέρειας εκδήλωση - συζήτηση την Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου 2011 και ώρα 7 το απόγευμα με θέμα: «Ανίχνευση κυοφορίας ή λόγος περί εκθεμάτων μουσείου; Οι προοπτικές του θρησκευτικού μαθήματος σήμερα», η οποία θα πραγματοποιηθεί στο φιλόξενο χώρο του βιβλιοπωλείου “ΠΑΙΔΕΙΑ” (Μεγ. Αλεξάνδρου 6, Λάρισα), όπου τα τελευταία  χρόνια  πραγματοποιούνται με μεγάλη επιτυχία οι “Βραδιές Θεολογίας”.

Κεντρικός εισηγητής θα είναι ο  Δρ. Χρυσόστομος Σταμούλης, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Επίσης,  ο Δρ. Νικόλαος Παύλου, Διευθυντής του 14ου Γυμνασίου Λάρισας θα μιλήσει για τα νέα προγράμματα σπουδών του θρησκευτικού μαθήματος στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, ενώ ο υπ. Δρ. Χάρης Ανδρεόπουλος, θεολόγος M.Th., καθηγητής του Γυμνασίου και του ΓΕΛ Γαλαξιδίου και η Νέλλη Πανάγου θεολόγος, Μ.Th., καθηγήτρια του 9^ου ΓΕΛ Λάρισας θα αναφερθούν στο διδακτικό πλαίσιο που διαμορφώνεται για την θρησκευτική αγωγή στα ωρολόγια προγράμματα του “Νέου Σχολείου”, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εξαγγελίες του υπ. Παιδείας. 

* Iστοχώρος, “Θεολογικός Σύνδεσμος”: http://religiousnet.blogspot.com

Τιμητική Εκδήλωση και Διεθνές Συνέδριο για τον Σεβ.Μητροπολίτη Περγάμου κ.Ιωάννη Ζηζιούλα)

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος προτίθενται να τιμήσουν τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη (Ζηζιούλα), του οποίου είναι γνωστή η προσφορά στην Εκκλησία και τη θεολογία.

    Μια προσφορά με διορθόδοξη και οικουμενική ακτινοβολία, αλλά και διεθνή ακαδημαϊκή αναγνώριση. Συγκεκριμένα, κατά το τριήμερο 28-30 Οκτωβρίου 2011 στο Συνεδριακό Κέντρο «Θεσσαλία» στα Μελισσάτικα Βόλου, ο Σεβασμιώτατος θα γίνει δεκτός ως «Εταίρος» της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, ενώ παράλληλα θα διοργανωθεί προς τιμήν του διεθνές συνέδριο (στην ελληνική γλώσσα), στο οποίο σημαντικοί ορθόδοξοι θεολόγοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα ασχοληθούν με επιμέρους όψεις του θεολογικού του έργου και με την εν γένει σημασία και επικαιρότητα της θεολογικής του συνεισφοράς. Κεντρική στιγμή του συνεδρίου αυτού θα αποτελέσει η ομιλία του ίδιου του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα για την πορεία και τις προοπτικές της ορθόδοξης θεολογίας στον 21ο αιώνα.

    Ο όλος κύκλος των εκδηλώσεων θα κλείσει την Κυριακή 30 Οκτωβρίου με την τέλεση της Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Ναό Αναλήψεως του Χριστού Βόλου και την απονομή στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη -μία εξέχουσα εκκλησιαστική φυσιογνωμία της ελληνόφωνης και της καθόλου ορθοδόξου θεολογίας, αλλά και της εν γένει χριστιανικής σκέψεως- του Χρυσού Σταυρού, της Ανωτάτης τιμητικής διακρίσεως της Ι.Μητροπόλεως Δημητριάδος.

To συνέδριο και η τιμητική εκδήλωση θα μεταδοθούν τηλεοπτικά μέσω της διαδικτυακής τηλεόρασης "inTV" και ραδιοφωνικά από το σταθμό της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος "Ορθόδοξη Μαρτυρία" στους 104 και διαδικτυακά www.imdradio.gr

    Για τη συμμετοχή στο συνέδριο απαιτείται εγγραφή (για την αίτηση συμμετοχής πατήστε εδώ).
    Για να δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα πατήστε εδώ .

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε από 28 έως 30 Οκτωβρίου το πρώτο Διεθνές συνέδριο και η τιμητική εκδήλωση με θέμα «Ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας: Πρόσωπο, Ευχαριστία και Βασιλεία του Θεού σε ορθόδοξη και οικουμενική προοπτική». Το συνέδριο, όπως επίσης και η όλη τιμητική εκδήλωση μεταδόθηκε ζωντανά από το διαδικτυακό τηλεοπτικό κανάλι intv.gr.

Στην πρώτη απογευματινή συνεδρία της πρώτης μέρας του συνεδρίου, ύστερα από σύντομο χαιρετισμό του Διευθυντή της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Δρ. Παντελή Καλαϊτζίδη, παρουσιάστηκε η πρώτη εισήγηση από τον Νικόλαο Ασπρούλη, (Μάστερ Θεολογίας και Επιστημονικός Συνεργάτης Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, με θέμα «Η νεο-πατερική μεθοδολογία του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα: από τον π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ στη θεολογική γενιά του ’60». Στην εισήγησή του ο ομιλητής παρουσίασε ορισμένους από τους βασικούς άξονες της νεοπατερικής μεθοδολογίας του Μητροπολίτη Περγάμου (λ.χ. η οντολογία, ο υπαρξιακός χαρακτήρας της θεολογίας, η Ευχαριστία κ.λπ.), αναζητώντας καταρχάς πρόδρομες ή ενδιάμεσες επιδράσεις και οφειλές σε επιμέρους θεολόγους, όπως οι διδάσκαλοι του ο Paul Tillich και π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ όπως επίσης και οι Vl. Lossky, π. Ιω. Ρωμανιδης και Χρ. Γιανναράς.

Ο Κων/νος Αγόρας, Επίκουρος Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου εισηγήθηκε τελικά το θέμα «Αναφορές στην θεολογική ερμηνευτική του Μητροπολίτη Περγάμου Ιω. Ζηζιούλα». Αναμορφώνοντας το αρχικό θέμα της εισήγησης που ήταν η «θεολογική γνωσιολογία», έγινε μια απόπειρα άρθρωσης λόγου για τη θεολογική γνώση γενικά, όχι μόνο του Θεού αλλά και του ανθρώπου και του κόσμου στη Θεολογία, για τη θεολογική γνώση, ως θεολογική, ως χριστιανική και εκκλησιαστική κατά τρόπο ορθόδοξο, μέσα και επι τη βάσει του πολυδιάστατου έργου του Μητροπολίτη Περγάμου και με ειδική αναφορά στο προγραμματικό κείμενό του «Η ευχαριστιακή θεώρηση του κόσμου και ο σύγχρονος άνθρωπος» (1967).

Στη δεύτερη απογευματινή συνεδρία πρώτος μίλησε ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Κων/νος Δεληκωνσταντής με θέμα «Άσκηση και ελευθερία: Το ασκητικό ήθος στη θεολογία του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα». Ο ομιλητής επεχείρησε τη διασύνδεση ελευθερίας και άσκησης ως του κατεξοχήν τρόπου υπάρξεως και ζωής για το ανθρώπινο πρόσωπο μέσα στην ιστορία, ένας τρόπος που δεν αποτελεί αποκλειστικότητα της μοναστικής ζωής, αλλά κλήση για τον κάθε άνθρωπο στον αγώνα του εναντίον του κακού.

Η Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Λέκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. παρουσίασε την εισήγηση με θέμα «Η οικολογική διάσταση της θεολογίας του Μητροπολίτη Ιωάννη Ζηζιούλα». Με αφορμή μεγάλες πρόσφατες οικολογικές καταστροφές (λ.χ. Φουκουσίμα) η ομιλήτρια ανέδειξε την πολύπλευρη συμβολή της ορθόδοξης Εκκλησίας και ειδικά του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην αντιμετώπιση του οικολογικού προβλήματος. Παρουσιάζοντας το έργο του Μητροπολίτη Περγάμου ως μια συστηματική σκιαγράφηση της σχέσης ανθρώπου και κτίσης με ιδιαίτερο σεβασμό στον ρόλο της επιστήμης, σημείωσε την ενεργό συμμετοχή του σε διεθνή συνέδρια για το οικολογικό πρόβλημα, αναδεικνύοντας ορισμένες όψεις της οικοθεολογικής σκέψης του (λ.χ. την αξονική ιδέα του για τον άνθρωπο ως ιερέα της κτίσης).

Ο τελευταίος ομιλητής της πρώτης μέρας του συνεδρίου ο Επίκουρος Καθηγητής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Ηλίας Παπαγιαννόπουλος ανέπτυξε το θέμα «Οντολογία, Μεταφυσική και Εσχατολογία στον Ιωάννη Ζηζιούλα». Στην εισήγησή του διερευνήθηκαν οι αμφίσημες σχέσεις της θεολογίας του Μητροπολίτη Περγάμου προς την σύγχρονη φιλοσοφία και ειδικά εκείνη που τρέφεται από τον Heidegger και την Βιβλική παράδοση. Άξονας αυτής της σύγκρισης υπήρξε η διαλεκτική πληρότητας και ελλείματος και οι δύο μορφές εσχατολογίες στις οποίες εκβάλλει.

Στην πρώτη πρωινή συνεδρία της δεύτερης μέρας του συνεδρίου ο Χαράλαμπος Βέντης, Δρ. Θεολογίας και Επιστημονικός Συνεργάτης της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, τροποποιώντας το αρχικό θέμα της εισήγησής του «Οι Καππαδόκες Πατέρες και η Αγία Τριάδα στη σκέψη του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα. Οι τριαδολογικές προϋποθέσεις της θεολογίας του προσώπου», επικεντρώθηκε σε επιμέρους όψεις της σκέψης του Μητροπολίτη Περγάμου, όπως λ.χ. την μη ουσιοκρατική οντολογία, την περιληπτική και μη αιτιοκρατική εσχατολογία και στο ζήτημα της μη διαψευσιμότητας της θρησκευτικής πίστης.

Ο Michel Stavrou, Καθηγητής Ινστιτούτου Αγίου Σεργίου στο Παρίσι μίλησε με θέμα «Η θεολογία του προσώπου στον Ιωάννη Ζηζιούλα και ο Vladimir Lossky», όπου μέσα από μια συγκριτκή θεώρηση της σκέψης των δύο μεγάλων στοχαστών ανέδειξε τη συμφωνία τους στο γεγονός ότι η συνείδηση ανήκει στο επίπεδο της φυσικής καί όχι προσωπικής τάξης, αλλά και την ενδεχόμενη διαφορετική έμφαση του καθενός στο ερώτημα της σχέσης του Ενός και των Πολλών.

Ο Σταύρος Γιαγκάζογλου, Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Διδάσκων στο ΕΑΠ, και Διευθυντής του περιοδικού «Θεολογία», ανέπτυξε το θέμα «Η πνευματολογική Χριστολογία του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα», επιχειρώντας να αναδείξει τη συμβολή του Ιω. Ζηζιούλα με αφορμή ακραίες θεωρήσεις σε Ανατολή και Δύση (πνευματομονιστικές και χριστομονιστικές τάσεις) στο πεδίο της σύνθεσης Χριστολογίας και Πνευματολογίας και τις επιμέρους θεολογικές και ποιμαντικές διαστάσεις και επιπτώσεις αυτής της σύνθεσης.

Στην δεύτερη πρωινή συνεδρία ο π. Δημ. Μπαθρέλλος, Διδάσκων ΕΑΠ, Επισκέπτης Λέκτωρ Ορθοδόξου Ινστιτούτο του Cambridge, και Μέλος του Δ. Σ. της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών μίλησε με θέμα «Η θέση του επισκόπου στην εκκλησιολογία του Ιωάννη Ζηζιούλα». Αφού παρουσίασε τους βασικούς άξονες της περί επισκόπου θεολογίας του Μητροπολίτη Περγάμου αναφέρθηκε σε σύγχρονες διαστρεβλώσεις και προβλήματα στον τρόπο λειτουργίας του συνοδικού θεσμού, της εκλογής των επισκόπων, στον ρόλο των λαϊκών στη διοίκηση της Εκκλησίας, με ειδική αναφορά στην πραγματικότητα της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Ο Μέγας Αρχιδιάκονος Μάξιμος Βγενόπουλος, Δρ. Θεολογίας (Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως) ανέπτυξε το θέμα «Η ευχαριστιακή εκκλησιολογία του Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα και το ζήτημα του πρωτείου», παρουσιάζοντας επιμέρους όψεις της σχετικής συμβολής του τιμώμενου ιεράρχη (τριαδολογική θεμελίωση της ευχαριστιακής εκκλησιολογίας επι τη βάσει της ιεραρχικής τάξης και δομής της αγίας Τριάδος και κατά συνέπεια της λειτουργίας του πρωτείου-Ένας και Πολλοί κ. ά.).

Ο Γεώργιος Μαρτζέλος, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. ανέπτυξε το θέμα «Η εκκλησιολογική σκέψη του Μητροπολίτη Περγάμου στο πλαίσιο του οικουμενικού διαχριστιανικού διαλόγου», περιγράφοντας, μέσα από σχετική αναφορά στα επίσημα κείμενα των διμερών διαλόγων (λ.χ. κείμενα του Μονάχου και της Ραβέννας για το διάλογο Ορθοδόξων-Ρωμαιοκαθολικών κλπ.), την επιρροή που έχει ασκήσει, τόσο σε επίπεδο αρχών όσο και σε επίπεδο γλωσσικής διατύπωσης, η ευχαριστιακή ειδικά εκκλησιολογική πρόταση του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη.

Στην πρώτη απογευματινή συνεδρία ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μπρανιτσέβου κ. Ιγνάτιος Μίντιτς (Εκκλησία της Σερβίας), Καθηγητής Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Βελιγραδίου μίλησε με θέμα «Ευχαριστία και Βασιλεία: Ο εικονιστικός ρεαλισμός της λατρείας στον Μάξιμο Ομολογητή και τον Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα», ο οποίος ανέδειξε τη σημασία της επανερμηνείας από τον Μητροπολίτη Περγάμου του ρεαλισμού της εσχατολογικής κατανόησης της θείας Λειτουργίας από τον μεγάλο Πατέρα της Εκκλησίας άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή.

Ο Πέτρος Βασιλειάδης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. στη εισήγησή του με θέμα «Η εσχατολογική κατανόηση της Εκκλησίας στη σκέψη του Μητροπολίτη Περγάμου» παρουσίασε βασικές πλευρές της εσχατολογίας, όπως παρουσιάζεται στο έργο του Μητροπολίτη Περγάμου και ειδικά στον τρόπο κατανόησης της Εκκλησίας.

Στην τελευταία συνεδρία του συνεδρίου ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Δυτικής Αμερικής κ. Μάξιμος Βασίλιεβιτς (Εκκλησία της Σερβίας), Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Βελιγραδίου μίλησε με θέμα «Φύλο, πρόσωπο και ετερότητα στη θεολογία του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα». Επιχειρώντας μια κριτική ανάλυση της ετερότητας του φύλου από την οντολογική προοπτική της ανατολικής Ορθόδοξης θεολογίας, ο ομιλητής προσπάθησε να παρουσιάσει τις εκκλησιολογικές και πατερικές απόψεις σχετικά με τη θεολογική θεώρηση του φύλου, ανιχνεύοντας τη σχέση ανάμεσα στην κοινωνία και την ετερότητα και θέτοντας ερωτήματα σχετικά με την οντολογία του φύλου στο πλαίσιο της θεολογίας του Μητροπολίτη Περγάμου.

Τέλος ο Aristotle Papanikolaou, Αναπληρωτής Καθηγητής, Συνιδρυτής-Διευθυντής του Προγράμματος Ορθοδόξων Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Fordham (Νέα Υόρκη), ανέπτυξε το θέμα «Πρόσωπο και ομολογία: το αληθεύειν ως υποστατικό γεγονός. Η κληρονομιά της θεολογίας του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα».Αναπτύσσοντας την σημαντικότερη, για τον ίδιο, ιδέα στη θεολογία του Μητροπολίτη Περγάμου, την κατανόησή του για το πρόσωπο ως ένα σχεσιακά υποστατικό και εκστατικό γεγονός, ο εισηγητής αποπειράθηκε να διευκρινήσει μέσα από εμπειρικά παραδείγματα (λ.χ. οι βετεράνοι πολέμου με εμπειρία του μετατραυματικού στρες) αφενός μεν πως μπορεί το πρόσωπο να εκφράσει το αληθεύειν ως προσωπικό γεγονός και αφετέρου την ανάγκη η σύγχρονη ορθόδοξη θεολογία να διαμορφώσει έναν ασκητισμό του προσώπου με σκοπό την πραγμάτωση της μοναδικότητας και της ελευθερίας του.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του επιστημονικού συνεδρίου, πραγματοποιήθηκε στο σχεδόν κατάμεστο αμφιθέατρο του συνεδριακού κέντρου «Θεσσαλία», η υποδοχή του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη ως Εταίρου της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών. Μετά την απόδοση σχετικών βυζαντινών ύμνων από τον χορό ιεροψαλτών “Άγιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης”, αναγνώστηκαν οι χαιρετισμοί: α. του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου (από τον εκπρόσωπό του Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Σαμαρά Αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου), β. του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου (από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Βελεστίνου κ. Δαμασκηνό), γ. του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μ. Μπέγζου, (από τον π. Χρήστο Χαχαμίδη, μέλους του Δ.Σ. της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών), δ. του Κοσμήτορος της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Μ. Τρίτου, (από την αναπληρώτρια Καθηγήτρια της Σχολής κ. Α. Κόλτσιου-Νικήτα).

Στη συνέχεια της εκδήλωσης μίλησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος με θέμα «Ο Μητροπολίτης Περγάμου ως εκκλησιαστική και θεολογική προσωπικότητα», όπου με συνοπτικό τρόπο παρουσίασε πτυχές του πολυσχιδούς έργου του τιμώμενου Ιεράρχη. Αμέσως μετά ακολούθησε ο Ακαδημαϊκός Έπαινος προς τιμή του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη, ο οποίος εκφωνήθηκε από τον Διευθυντή της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Δρ. Παντελή Καλαϊτζίδη, παρουσιάζοντας την ακαδημαϊκή πορεία και τους βασικούς άξονες της θεολογικής σκέψης του τιμώμενου θεολόγου και ιεράρχη. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η απονομή του Μεγαλόσταυρου και του Τιμητικού Διπλώματος από τον Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο και από τον Διευθυντή της Ακαδημίας αντίστοιχα.

Ακολούθησε η ομιλία του Μητροπολίτη Περγάμου με θέμα «Η ορθόδοξη θεολογία και οι προκλήσεις του 21^ο αιώνα», όπου ο τιμώμενος Ιεράρχης κάνοντας έναν απολογισμό της ταπεινής του συμβολής στην ορθόδοξη θεολογία, παρουσίασε με συντομία ποικίλες προκλήσεις τις οποίες καλείται να αντιμετωπίσει η ορθόδοξη θεολογία στην πορεία της στον 21^ο αιώνα (λ.χ. σύγχρονη τεχνολογία, ζητήματα ηθικής, και διαλόγου με τον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό και επιστήμη κ. ά.). Η τιμητική εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τον πολυχρονισμό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη.

Την Κυριακή τελέστηκε πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αναλήψεως του Χριστού, όπου και απονεμήθηκε στον τιμώμενο Ιεράρχη η Ανώτατη Τιμητική Διάκριση της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος, ο «Χρυσός Σταυρός».

Στις εργασίες του συνεδρίου και στην τιμητική εκδήλωση έλαβαν μέρος πλήθος κόσμου, ενώ ιδιαιτέρως τίμησαν το όλο γεγονός με την παρουσία τους, ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Βαρθολομαίος Σαμαράς, Αρχιγραμματεύς της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ως εκπρόσωπος του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελεστίνου κ. Δαμασκηνός, ως εκπρόσωπος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μιλήτου κ. Απόστολος (Οικουμενικό Πατριαρχείο), ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μπρανιτσέβου κ. Ιγνάτιος Μίντιτς (Εκκλησία της Σερβίας), ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Δυτικής Αμερικής κ. Μάξιμος Βασίλιεβιτς (Εκκλησία της Σερβίας), ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Τρίκκης κ. Αλέξιος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος κ. Κύριλλος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ελασσώνος κ. Βασίλειος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος και ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ρεντίνης κ. Σεραφείμ.

Επίσης στην διάρκεια του συνεδρίου και της τιμητικής εκδήλωσης παρευρέθηκαν ακόμη ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης, καθώς και καθηγητές και των δύο Τμημάτων της ίδιας Σχολής, Καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Πρόεδρος του Τμήματος Ορθοδόξου Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Μονάχου καθηγητής Αθανάσιος Βλέτσης, ο Συνιδρυτής και Διευθυντής του Προγράμματος Ορθοδόξων Σπουδών του Πανεπιστημίου του Fordham της Νέας Υόρκης, ο Αναπληρωτής Καθηγητής Aristotle Papanikolaou, ο καθηγητής Δογματικής του Ινστιτούτου του Αγίου Σεργίου Παρισίων Michel Stavrou, ο Καθηγητής του Μεταπτυχιακού Ινστιτούτου Ορθοδόξου Θεολογίας του Chambesy της Γενεύης, καθηγητής Κωνσταντίνος Δεληκωνσταντής, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ορθοδόξων Θεολογικών Σχολών, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Ινστιτούτου του Αγίου Σεργίου, π. Γρηγόριος Παπαθωμάς, ο Διευθυντής του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών (Θεσσαλονίκη) καθηγητής του ΑΠΘ Γ. Μαρτζέλος, ο Επίκουρος καθηγητής του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου και Συντονιστής στο Πρόγραμμα «Σπουδές στην Ορθοδοξία» Κωνσταντίνος Αγόρας, ο Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και Διευθυντής του περιοδικού «Θεολογία» Δρ Σταύρος Γιαγκάζογλου. Ο Διευθυντής του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Εκκλησίας της Ελλάδος κ. Αλέξανδρος Κατσιάρας, και πολλοί άλλοι.

Εκδήλωση για τον Παπαδιαμάντη

 
Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών στα πλαίσια του εορτασμού των 100 χρόνων από το θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, διοργανώνει εκδήλωση στις 24 Οκτωβρίου, στις 7.00 μμ, στο κινηματοθέατρο "Αχίλλειον", πεζόδρομος Κουμουνδούρου 1 και Ιάσονος.
Στην εκδήλωση θα λάβουν μέρος οι:
Δρ Άγγελος Μαντάς, Συγγραφέας-Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων με θέμα: "Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: η ζωή και το έργο του" και
Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, Φιλόλογος-Υπεύθυνος της κριτικής έκδοσης των έργων του Παπαδιαμάντη με θέμα : "Στα μεταφραστικά λιβάδια του Παπαδιαμάντη"
Τη συζήτηση συντονίζει ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντής του Περιοδικού "Νέα Εστία".
Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη

    Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στο Βόλο, στο κινηματοθέατρο «Αχίλλειον», η εκδήλωση της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών για τα 100 χρόνια από το θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, με εισηγητές τον Δρ Άγγελο Μαντά, Συγγραφέα-Σχολικό Σύμβουλο Φιλολόγων και τον Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλο, Φιλόλογο-Υπεύθυνο της κριτικής έκδοσης των Απάντων του Παπαδιαμάντη. Το πάνελ της εκδήλωσης και τη συζήτηση που ακολούθησε συντόνισε ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντής του Περιοδικού «Νέα Εστία». Στην κατάμεστη αίθουσα του κινηματοθέατρου «Αχίλλειον», ξεδιπλώθηκαν ποικίλες μνήμες και μεταφέρθηκε το πνευματικό κλίμα μιας άλλης εποχής με πολλές όμως ομοιότητες με τη σημερινή Ελλάδα.

    Μετά την εισαγωγική προσλαλιά του Διευθυντή της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Δρος Παντελή Καλαϊτζίδη, και την σύντομη αναφορά του συντονιστή της εκδήλωσης Σταύρου Ζουμπουλάκη στο έτος Παπαδιαμάντη και στη σημασία των ποικίλων εκδηλώσεων που έλαβαν χώρα, το λόγο πήραν οι δύο εισηγητές. Ο κ. Α. Μαντάς, που εισηγήθηκε το θέμα: «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: η ζωή και το έργο του», μετά τις αναφορές στην βιογραφία και εργογραφία του Παπαδιαμάντη, αλλά και στην αλματώδη ανάπτυξη της σύγχρονης έρευνας (φιλολογικής, κριτικής, κλπ) για τον σκιαθίτη λογοτέχνη, εστίασε κυρίως στην διαχρονικότητα και επικαιρότητα του παπαδιαμαντικού λόγου, μη παραλείποντας μάλιστα και μία «πολιτική» ανάγνωσή του, καθώς επιχείρησε να «φωτίσει» την τρέχουσα ελληνική επικαιρότητα των ημερών μας (διαφθορά, πελατειακό σύστημα, κίνδυνος χρεωκοπίας, κλπ) με χαρακτηριστικά κείμενα του Παπαδιαμάντη. Με τον χαρακτηρισμό «αδιάπτωτος» περιέγραψε τόσο το έργο όσο και την προσωπικότητα του Παπαδιαμάντη, μια προσωπικότητα που δεν διστάζει να καυτηριάσει τα κακώς κείμενα και τα πολιτικά δρώμενα της εποχής του.

    Στη συνέχεια, ο κ. Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος εισηγήθηκε το θέμα: «Στα μεταφραστικά λιβάδια του Παπαδιαμάντη. Ο ομιλητής, πέρα από το ότι είναι αυτός που με πάθος και επιμονή ανέδειξε την σπουδαιότητα και διαχρονικότητα του παπαδιαμαντικού έργου, πέρα από το ότι είναι αυτός που ξεκίνησε και ολοκλήρωσε την μνημειώδη κριτική έκδοση των Απάντων του Παπαδιαμάντη, είναι ακόμη αυτός που πρώτος έθεσε το ζήτημα του Παπαδιαμάντη ως μεταφραστή και ανάδειξε τη σημασία αυτού του ζητήματος για την σφαιρικότερη, σωστότερη, αλλά και πιο «ορθόδοξη» κατανόηση του έργου του μεγάλου Έλληνα συγγραφέα. Ο ομιλητής δεν παρέλειψε να υπενθυμίσει ότι «γυρίζοντας» ο Παπαδιαμάντης γαλλικά ή αγγλικά έργα στα ελληνικά, δεν μεταφράζει απλώς, αλλά εξελληνίζει επίσης τα έργα αυτά, συχνά δε τα ορθοδοξοποιεί, κάνοντας τα, επιπλέον, να αναδίδουν την γνώριμη ατμόσφαιρα και αύρα των δικών του έργων.

    Ο Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος μίλησε ακόμη για το μεγαλείο και τον άθλο που συνιστά η περίπτωση του Παπαδιαμάντη μεταφραστή, ο οποίος μέσα από αντίξοες συνθήκες εργασίας και με τις γνώσεις που απέκτησε με μια μέθοδο εκμάθησης αγγλικών και γαλλικών άνευ διδασκάλου, κατόρθωσε να μεταφράσει υπέροχα και υποδειγματικά έργα όπως «Το Έγκλημα και η Τιμωρία» του Ντοστογιέφσκυ, τον «Αόρατο» του Ουέλς, ή τα 4 διηγήματα του Τσέχωφ («Οι οικότροφοι», «Γέννησις Δράματος», «Το παράκαμε», «Πόνος βαθύς»). Αναφέρθηκε επίσης στο γεγονός ότι από το 2002 έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας πλήθος μεταφράσεων που είναι μεν ανυπόγραφες, αλλά που με ενδοκειμενικά κριτήρια αποδίδονται μετά βεβαιότητος στον Παπαδιαμάντη. Η εισήγηση του Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλου έκλεισε με την ανάγνωση από τον ίδιο, μέσα σε μυσταγωγικό κλίμα, αποσπασμάτων από τις μεταφράσεις του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως του Φίνλευ, Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκυ, και Αργοναυτικές διηγήσεις του Μπρέτ Χάρτ), από τα οποία διαφάνηκε ο μοναδικός και υπέροχος τρόπος που ο Παπαδιαμάντης χειρίζεται τη γλώσσα και μεταφράζει χωρίς να βιάζει τα κλασσικά έργα, εμπλουτίζοντάς τα, όμως, με πνευματικές αναφορές, περιγραφές και ιδιωματικά χαρακτηριστικά του τόπου του.

    Στη συνέχεια ακολούθησε συζήτηση των εισηγητών και του συντονιστή της εκδήλωσης με το κοινό, ενώ η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την καταληκτήρια παρέμβαση του Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ Ιγνατίου, ο οποίος αφού ευχαρίστησε τους ομιλητές για την πνευματική πανδαισία και μυσταγωγία που χάρισαν στο κοινό, παρουσίασε εν συντομία το πρόγραμμα των προσεχών εκδηλώσεων της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών.

«Η Εκκλησιολογία της Τέχνης»

«Η Εκκλησιολογία της Τέχνης»
Την Πέμπτη 13 Οκτωβρίου 2011 και ώρα 9.00 με 10.30 στην Νεανική Σύναξη του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Βούλας, ο Καθηγητής της Θεολογίας και Αγιογράφος κ. Γεώργιος Κόρδης θα αναπτύξει το θέμα: «Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΣΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΝΑΟ. Η ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ».

Σεμινάριο για τα νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά

Το Διορθόδοξο Κέντρο, ως επιμορφωτικός οργανισμός της Εκκλησίας της Ελλάδος, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του για το Σχολικό έτος 2011-12, διοργανώνει σειρά σεμιναρίων 20 ωρών (πέντε τετράωρες συναντήσεις) για Θεολόγους καθηγήτριες και καθηγητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Τα σεμινάρια τελούν υπό την αιγίδα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

Το σεμινάριο θα γίνει με βιωματικές μεθόδους επιμόρφωσης, ομάδες εργασίας και εργαστήρια και θα διδάξουν μέλη της επιτροπής εμπειρογνωμόνων του Νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά και ειδικοί επιστήμονες. Θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης.

Θέμα: Εξοικείωση με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών στο μάθημα των Θρησκευτικών

Χρόνος:Δευτέρες και Τετάρτες, 17.30 έως 21.30 (5 συναντήσεις)

Τόπος: Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας της Ελλάδος, Ι. Μ. Πεντέλης.

Έναρξη: Δευτέρα, 17 Οκτωβρίου 2011

Αριθμός: 30 εκπαιδευτικοί

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

 

Θεωρητικός σχεδιασμός

Ο κύκλος του Kolb

Μπορούμε να υλοποιήσαμε το πρόγραμμα βασιζόμενοι θεωρητικά, στον κύκλο του Κolb. Ο κύκλος του Kolb αναφέρεται στην αλληλεπίδραση μεταξύ των εκπαιδευτών και των εκπαιδευομένων (Διάγραμμα 1), το οποίο θεωρείται και το επιδιωκόμενο.

Σε αυτή την πρώτη φάση της πραγματικής (χειροπιαστής) εμπειρίας (concrete experience), ο εκπαιδευτικός, προσπαθεί να ωθήσει τους εκπαιδευόμενους στην εμπειρία, χρησιμοποιώντας παιδαγωγικές προσεγγίσεις όπως το παιχνίδι ρόλου, την επίδειξη, τις περιπτωσιολογικές μελέτες ή τις περιγραφές άλλων ατόμων.

Οι εκπαιδευόμενοι καλούνται να αναθεωρήσουν αυτό που ήδη ξέρουν βλέποντας το θέμα από διάφορες οπτικές γωνίες με ερωτήσεις για το στόχο, τις παρατηρήσεις και την εμπειρία τους. Αυτή είναι η δεύτερη φάση, της αναστοχαστικής παρατήρησης (reflective observation), που οδηγεί, στην τρίτη φάση, σε πιο αφαιρετικά σχήματα - οι εκπαιδευόμενοι αναπτύσσουν θεωρίες και εξετάζουν την ακολουθία των αφαιρετικών σχημάτων κατασκευάζοντας μοντέλα (abstract representations as patterns).

Η τέταρτη και τελική φάση αυτού του εμπειρικού προτύπου είναι ο ενεργός πειραματισμός όπου οι εκπαιδευόμενοι προτείνουν τρόπους με τους οποίους μπορούν να εφαρμόσουν τις αρχές που έχουν μάθει. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το μοντέλο της εμπειρικής μάθησης επιτρέπει στους εκπαιδευόμενους να κατασκευάσουν τη νέα γνώση σταδιακά με βάση τις προηγούμενες εμπειρίες, δεξιότητες, και τοποθετήσεις τους, που μπορούν έπειτα να εφαρμόσουν στην καθημερινή εκπαιδευτική πράξη (Osberg,1997).

Κατόπιν οι εκπαιδευόμενοι προχωρούν σε περαιτέρω εξήγηση, αιτιακές σχέσεις, αξιολόγηση και επανατροφοδότηση (Kolb, 1984).

Διάγραμμα 1

The Project Methode

Το πρόγραμμα και γενικά η όλη προσπάθεια είναι δυνατό να υλοποιηθεί με τη μέθοδο των σχεδίων εργασίας (Project Method). Πρόκειται για μία μέθοδο η οποία προϋποθέτει την ανάληψη πρωτοβουλίας, την ερευνητική μάθηση, την ομαδική εργασία, την εξατομίκευση της διδασκαλίας, τη συνέχεια της εργασίας σε περισσότερη από μία σχολική ώρα, την τελική της παρουσίαση και κυρίως την αλλαγή του ρόλου του καθηγητή από κύριο καθοδηγητή σε συντονιστή και εμψυχωτή της εργασίας. Ο εκπαιδευτικός, έχει ως κύριο ρόλο να παρακολουθεί, να υποστηρίζει, να συντονίζει, να μοιράζει τις δραστηριότητες αλλά δεν πρέπει να δίνει τις σωστές απαντήσεις καθώς μόνο έτσι μπορεί να δοθεί η ευκαιρία να υπάρξει ερευνητικός διάλογος και συνεργατική μάθηση.

Ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να:

α. Προσδιορίσει καθαρά τους στόχους του μαθήματος, του προγράμματος και της δεξιότητας

β. Βοηθά τους μαθητές να προσδιορίζουν τους ρόλους τους μέσα στην ομάδα

γ. Προσδιορίσει καθαρά τους στόχους και το πλάνο

δ. Παρακολουθεί κάθε δραστηριότητα από κοντά χωρίς να επεμβαίνει, δίνοντας έτσι τον ανάλογο «χώρο» στους μαθητές για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους

ε. Βοηθά τους μαθητές με στόχο το δημιουργικό διάλογο χωρίς να επεμβαίνει

στ. Αξιολογεί το πρόγραμμα.

Οι μαθητές, εξάλλου, δε βλέπουν, με τον τρόπο αυτό, τη μαθησιακή διαδικασία ως ατομική υπόθεση, αλλά ως μια διαδικασία που συντελείται και εξαρτάται από τη συμμετοχή και συνεργασία και άλλων ατόμων (Ματσαγγούρας 2004).

Τα βήματα του Frey

Η τεχνική της μεθόδου αυτής, των σχεδίων εργασίας (Project) βασίζεται στα στάδια που πρότεινε ο Frey (1998) και είναι η εξής:

A. Η επιλογή θέματος με ανάπτυξη πρωτοβουλίας από τα μέλη μιας ομάδας. Όλοι έχουν δικαίωμα να προτείνουν θέματα και οι μαθητές καταλήγουν σε ένα από αυτά

B. Το επόμενο βήμα είναι η επιλογή Συντονιστή των ομάδων. Ο ρόλος του έγκειται στο:

1. να είναι ο συντονιστής όλων
2. να φροντίζει να τηρούνται οι κανόνες και ο χρόνος
3. να προλαβαίνει τυχόν συγκρούσεις και
4. να ανακοινώνει στις ομάδες τα πορίσματα (βλ. Ματσαγγούρας, 2006)

G. . Η διατύπωση του στόχου προσδιορίζεται ύστερα από κοινή συζήτηση και κάθε ενέργεια πρέπει να υπακούει στο στόχο που έχει θέσει η ομάδα.

Το επόμενο στάδιο και το πιο σημαντικό από τα προκαταρκτικά είναι:

D. Η κατανομή σε ομάδες με βάση τα ενδιαφέροντα των μαθητών ή με βάση τις φιλικές σχέσεις των μαθητών

Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να αποφύγουμε την κατηγοριοποίησή τους με βάση την σχολική επίδοση (Peterson B.1999).

E. Η ανάθεση καθηκόντων πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις ιδιαίτερες δεξιότητες των μαθητών.

Οι μαθητές καθορίζουν το στόχο τους, καταστρώνουν πλάνο εργασίας, καταγράφουν λεπτομερώς τις κινήσεις και τα αποτελέσματα της εργασίας τους (δημιουργία portfolio)

Διαμόρφωση του πλαισίου δράσης με ανάθεση αρμοδιοτήτων στα μέλη με βάση τα ταλέντα, αλλά και τη δυνατότητα πρόσβασης του κάθε μέλους στους προτεινόμενους χώρους, καθώς και αποφάσεις για το είδος του υλικού που θα συγκεντρωθεί, τους χώρους από τους οποίους θα γίνει η συγκέντρωση.

Η υλοποίηση του project με τη συγκέντρωση και ταξινόμηση του υλικού (από κάθε ομάδα χωριστά) και παρουσίαση του τελικού αποτελέσματος.

F. Η Αξιολόγηση: Το τμήμα της αξιολόγησης το οποίο υλοποιείται από τον εκπαιδευτικό με βάση την ποιότητα του τελικού αποτελέσματος, την ποικιλία του υλικού και την αποτελεσματικότητα της παρουσίασης. Ωστόσο, η αξιολόγηση μπορεί να είναι όχι μόνο τελική, αλλά και διαμορφωτική, δηλαδή να πραγματοποιείται στη διάρκεια της υλοποίησης του σχεδίου εργασίας. Μ’ αυτή την εποικοδομιστική θεώρηση οι μαθητές αναπτύσσουν μεταγνωστικές δεξιότητες, δηλαδή συνείδηση του πώς μαθαίνουν, πώς να συνεισφέρουν εποικοδομητικά στην ομάδα κλπ., και τους δίνεται η ευκαιρία σταδιακά να διαμορφώσουν αναστοχαστικούς μηχανισμούς με αποτέλεσμα την ολοένα μεγαλύτερη αυτονόμησή τους όπως έχει αποδειχθεί και σε άλλα σχετικά εγχειρήματα (Osberg,1997) ,(Krakow, 2004).

Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου σχεδίων εργασίας

Πρώτα - πρώτα εκφράζει μια διαφορετική αντίληψη για την εκπαίδευση και τη μάθηση. Ανατρέπει τους παραδοσιακούς ρόλους του δασκάλου – πομπού και του μαθητή – δέκτη. Δεν προσφέρει έτοιμες γνώσεις, αλλά ξεκινώντας από τη δράση οδηγούμαστε τελικά στη γνώση.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα σχέδια εργασίας εξασφαλίζουν ένα ελεύθερο πλαίσιο κίνησης και δραστηριοποίησης των μαθητών μέσα από αυθεντικές καταστάσεις, που κινητοποιούν το ενδιαφέρον του και διασφαλίζουν την ποιότητα και την ποσότητα της μάθησης (Ματσαγγούρας, 2004).

Δημιουργούν κοινότητες και δεσμούς ανάμεσα στους μαθητές με τη συνεργασία.

Δημιουργούν ένα ενιαίο πλέγμα ανάμεσα στη σχολική και στην εξωσχολική ζωή, με αποτέλεσμα να κινητοποιείται το μαθητικό ενδιαφέρον (Ματσαγγούρας, 2006) Τέλος, ενεργοποιούν το αίσθημα του ‘ανήκειν’ στη σχολική κοινότητα, καθώς οι συμμετέχοντες αισθάνονται μαθητές ενός σχολείου που συνεργάζεται μαζί τους στη γνώση και όχι ενός σχολείου θεωρητικής, έτοιμης γνώσης.

Βιβλιογραφικές αναφορές

- Ματσαγγούρας, Η. (2004). Ομαδοσυνεργατική Διδασκαλία και Μάθηση. (3^η εκ.). Αθήνα: Γρηγόρης.

- Ματσαγγούρας, Η. (2006). Η Διαθεματικότητα στη Σχολική Γνώση. (2^η εκ.). Αθήνα: Γρηγόρης.

- Frey, K. (1998) Η μέθοδος Project (μτφ. Κλ. Μάλλιου). Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης.

- Osberg, K.M. (1997) Constructivism in practice: the case for meaning-making in the virtual world, Dissertation University of Washington.

- Peterson, B. (1999). Tracking and the Project Method, Rethinking schools online, Volume 13, No. 2 - Winter 1998/99. Ανάκτηση στις 13 Μαΐου 2011 από το http://www.rethinkingschools.org/archive/13_02/track.shtml.

- Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: experience as the source of learning and development, New Jersey.

- Krakow, Ε. (2004) Project Collaboration: experiment in education, McGill Reporter > Volume 36: 2003-2004 > January 22, 2004 > Project Collaboration: Experiment in education. Ανάκτηση στις 19 Ιουλίου 2011 από το http://www.mcgill.ca/reporter/36/09/collaboration/

Τμήμα της παραπάνω θεωρητικής προσέγγισης παρουσιάστηκε  από τον γράφοντα και περιελήφθη στα πρακτικά στο ΣΥΝΕΔΡΙΟ"Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ" Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 17 - 20 Μαΐου 2007